ARDAHAN 11.ULUSAL KÜLTÜR VE BAL FESTİVALİ (06 Ağustos 2010)

“BAL SEKTÖRÜ SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI”

SONUÇ BİLDİRGESİ

             “Ardahan 11.Ulusal Kültür ve Bal Festivali” kapsamında, 06.08.2010 tarihinde Halk Eğitim Merkezi salonunda sivil toplum örgütleri temsilcilerinin katılım ve sunumlarıyla “Bal Sektörü Sonuçları ve Çözüm Önerileri Çalıştayı” gerçekleştirilmiş, 2009 yılında hazırlanan sonuç bildirgesinde tespit edilen sorunlardan kısmen veya tamamen çözümü gerçekleştirilenler ile henüz devam eden sorunlar ortaya konulmuştur.

            Son bir yıl içindeki gelişmeler

             1. Çok değişik mikroklimalara sahip olan Ardahan İli, zengin florasını oluşturan 300 civarındaki ballı bitki türü ve balarısı ırkları içerisinde gerek performans ve gerekse morfolojik özellikleri bakımından çok üstün özellikleri taşınan Kafkas Arı Irkının gen merkezi olmasıyla, Türkiye’de arıcılığa uygun bakımından oldukça önemli bir konumdadır. Kafkas Arısı tarafından çok değişik ve zengin nektar kaynağına sahip bitkilerinden üretilen çok kaliteli Ardahan balının şu ana kadar bilimsel çalışmalar ışığında elde edilen verilere tescil ettirilmemesi, 2009 yılında en önemli eksiklik olarak belirlenmiştir. Bu sorunun çözümüne yönelik olarak, son bir yıl içerisinde “Ardahan Arıcılar Birliği” “Kafkas Arısı Üretim, Eğitim ve Gen Merkezi” nin katkıları ile Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Uygulamalı Biyoloji Ana Bilim Dalı öğretim üyelerinden Prof.Dr. Kadriye SORKUN’un liderliğinde üç yüksek lisans çalışmasının başlatılmış olması, bu konuda atılmış en önemli adım olarak değerlendirilmiştir. Bu çalışmalar kapsamında 75 köy bazında Kafkas Arısının ziyaret ettiği ballı bitkilerden periyodik olarak toplanan polen ve bal numunelerinin incelenmesine başlanmış ve kısa zamanda sonuçlandırılması hedeflenmiştir. Bu çalışmalardan elde edilen veriler, Ardahan balının tesciline temel teşkil edecek ve bu eşsiz ürün gerçek değerine ulaşmış olacaktır. Bu çalışmaların aksatılmadan devamına katkı sağlamak konusunda titizlik gösterilmesi önem arz etmektedir.

             2. Geçen yıl ile kıyaslandığında, İl bazında bal üretiminin en az iki kat düzeyinde artış göstermesi, önemli bir çalışma olarak kabul edilmelidir.

             3. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından, arı üreticilerine verilen kovan başı 6 TL. teşvik desteği, Posof İlçemiz için 6+10 TL. olarak gerçekleştirilmiştir. Bu durum da bölgeye verilen önemin bir göstergesi olarak değerlendirilmelidir.

             4. “Kafkas Arısı Araştırma ve Eğitim Gen Merkezi” nin son bir yıl içerisinde misafirhane bal analiz laboratuarı ve eğitim salonu gibi fiziksel eksikliklerinin önemli düzeyde giderildiği, memnuniyet verici bir gelişme olarak kabul edilmiştir. Bilimsel nitelikte 133 kursiyerin katılımıyla çeşitli kurs ve eğitim çalışmalarının yapıldığı, ara hastalık ve zararları, kaliteli üretim, arı yetiştirme, kışlatma, ana arı üretimi ile mevzuat ve destek konularında bilgi verildiği, Merkez Müdür Yardımcısı Zir.Müh. Osman GÜLER tarafından dile getirilmiştir. 2011 yılı için bal analizlerinin yapılabileceği vurgulanmıştır.

            Devam eden sorunlar

             1. Ardahan İlinin sahip olduğu flora zenginliği ile en az 100.000 kovanı barındıracak kapasiteye sahip olduğu 2009 yılı sonuç bildirgesinde belirtilmiş ve bu seviye 2010 yılı için hedef olarak gösterilmiştir. Ancak, bu sayının henüz 42.000 düzeninde olduğu ve belirlenen %40 civarında gerçekleştiği görülmektedir. Belirlenen hedefe 2011 yılında ulaşma konusunda çalışmalar sürdürülmelidir.

             2. Ardahan’da üretilen üstün nitelikli balın pazarlanması ve fiyat oluşması konusundaki eksikliklerin devam ettiği görülmektedir.

             3. Bölge dışarıdan gelen ve arı ırkının saflığını tehdit eden gezginci arıcılara karşı yeterince korunamamaktadır.

             4. Yörenin arıcılık haritası henüz çıkarılmamıştır.

             5. Bölge içi gezginci arıcılık konusunda yeterli çalışmalar yapılamamış, kışlatma yerleri ve işleyici yeterince belirlenmemiştir. Kışlatma kayıpları küçümsenmeyecek düzeyde devam etmektedir.

             6. Bal dışındaki polen, propolis, arı sütü ve arı zehri gibi arıcılık ürünlerinin üretimi konusunda herhangi bir çalışma yapılmamıştır.

             7. Sağlıklı dolum ve ambalajlama konusundaki sorunlar devam etmektedir.

             8. Üreticinin finansman gücünde yetersizlikler bulunmaktadır.

             Sonu ve öneriler

             Ardahan balının tescili konusunda başlatılmış olan bilimsel çalışmaların devam etmesi ve ivedilikle sonuçlandırılması önem taşımaktadır. Yörenin taşıdığı potansiyel dikkate alınarak hedeflenen 100.000 kovan düzeyine ulaşmak içine üretici 2010 yılında elde ettiği fazla gelirini kovan sayısını artırmada kullanması konusunda teşvik edilmelidir. Kışlatma kayıplarının önlenmesi konusunda azami hassasiyet gösterilmelidir. Ardahan balı veya diğer ürünleri adı altında satışa sunulan, ancak diğer illerden getirilen ürünlerin satışını engellemek amacıyla, şehir merkezinde bu ürünlerin toplu olarak satımını mümkün kılacak pasaj ve benzeri merkezlerin oluşturulması önemli yararlar sağlayacaktır. Posof havzası gibi, il içinde bulunan diğer havzaların da izole bölge statüsü kazanması, Kafkas Arısı genetiğinin bozulmaması, arı hastalık ve zararlarının yaygınlaşmaması konularında gerekli çalışmalar yapılmalıdır. Ayrıca, Ardahan balının gerek yurt içi gerekse yurt dışı satımını cazip kılacak modern dolum ve ambalajlama tesislerinin kurulması gerekmektedir.