ARDAHAN 10.BAL FESTİVALİ PANEL SONUÇ BİLDİRGESİ

  “Ardahan Balı” çok dar bir alanda konumlanmış 900–2600 m yükseltideki yer şekillerinin oluşturduğu farklı mikroklima niteliğindeki agro-ekolojik alanlar üzerinde yetişen 300 den fazla nektarlı bitkinin harmanlandığı floradan Kafkas Arı Irkı tarafından üretilen eşsiz bir üründür. Ne yazık ki böylesine eşsiz ve otantik bir ürünün “Ardahan Balı” adıyla tescilinin yapılmamış olması çok önemli eksikliktir. Bu konudaki çalışmanın ivedi olarak neticelendirilmesi gereklidir.

 Ardahan Balı sahip olduğu gerçek özellikleri ve değeriyle ülkemizde ve uluslar arası pazarda yeterince tanıtılamamış ve gerçek değerini bulamamıştır.  

1. Ardahan balını diğer ballardan ayıran ve daha değerli kılan 3 temel özelliği vardır. Ardahan Balı bu özellikleri ile dünyaya tanıtılmalıdır. Bunlar: 

- Kafkas Arı Irkı tarafından üretilmektedir.  Bu arı ırkı hortumunun uzunluğu sayesinde diğer arıların ulaşamadığı çiçeklerin nektaryumlarından da nektar toplayarak ürettiği bala değer katar. Bu ırkın dünyadaki yayılışı Ardahan’ın da içinde yer aldığı çok dar bir alandadır. 

- Ardahan ilinde ana nektar kaynakları, yayla çiçekleridir. Sayılarının 300 den fazla olduğu tahmin edilen bu çiçeklerden 200 den fazlasının tespiti ve tanımlanması yapılmıştır. Bu çiçeklerin bir kısmını sadece bölgeye ait olan endemik türler oluşturmaktadır. 

- Ardahan Balı Türkiye’nin en tenha coğrafyasında kirletilmemiş topraklar üzerinde üretilen ve istenmeyen kalıntılardan ari bir baldır.

1. Ardahan Balı bu 3 temel özelliği korunduğu sürece değerli bir ürün olarak dünyadaki haklı ününü muhafaza edebilir. Ancak bu özelliklerin sürdürülebilirliği tehdit altındadır. Bu nedenle  

- Mevcut arı ırkının saflığının korunması, 

- Ardahan nektarlı bitkilerinin envanterinin çıkarılarak bu bitkilerin korunması ve geliştirilmesi, 

- “Ardahan’ın ekonomisinin gelişmesi, Ardahan’ın ekolojisinin korunmasına bağlıdır” anlayışı içinde Ardahan’ın ekolojisin korunması için her türlü önlem zaman geçirilmeden alınmalıdır.

1. Bölgedeki mevcut koloni sayısı, arı merası potansiyeline göre çok düşüktür. Mevcut arı merası 100 bin koloni civarında 1000 işletme ortalama 20 kg/koloni şu anki koloni varlığının yaklaşık 2.5 katını besleyebilecek düzeydedir. 
2. Ardahan, potansiyel üretim gücüyle, yayla balı üretimi açısından ülkemiz üretimi içinde ön sıralarda yer alabilecek ve ülke genelinde bal fiyatlarının oluşması konusunda söz sahibi olabilecek konumdadır. 
3. Genel olarak Ardahan ili sahip olduğu doğal üretim potansiyeli açısından bölgede bir “Organik Üretim Üssü” olabilecek konumdadır. İldeki organik üretim deseni içinde başlangıçta değerlendirilmesi en uygun konu organik bal üretimidir. 
4. Ardahan’da Arıcılık ve Bal Sektörünün ilgili kişi ve kuruluşlarca da zaten bilinmekte olan temel sorunları bulunmaktadır. Bu sorunlar şu başlıklar altında toplanabilir: 

- Bölgenin dışarıdan gelen ve arı ırkının saflığını tehdit eden faktörlere karşı yeterince korunamaması 

- Arı merası olarak kullanılabilecek yerlerin tespiti ve haritalandırılmasının henüz yapılmaması 

- Bölge içi ve dışı dolaşım konusunda düzenleme yapılmamış olması ve kışlatma yerleri ve işleyişinin belirlenmemiş olması 

- Ana arı üretimi konusundaki yetersizlikler 

- Nektarlı bitki envanteri ve koruması konusundaki eksiklikler 

- Kaliteli ve kontrollü üretim konusundaki çalışmaların yetersizliği 

- Üreticilerin eğitimi ve bilinçlendirilmesi çalışmalarının istenilen düzeyde olmaması 

- Arı hastalık ve zararlıları ile mücadeledeki yetersizlikler 

- Sağım ve olgunlaştırma konusundaki bilinçsizlik ve yetersizliklerden kaynaklanan sorunlar 

- Ardahan İlinde Bal dışında da arı ürünleri üretimi (polen, propolis, arı sütü ve arı zehiri) potansiyeli ve parasal değeri çok yüksek olup bu ürünlerin üretimi hemen hemen hiç yapılamamaktadır. 

- Sağlıklı dolum ve ambalajlama konusundaki sorunlar 

- Tanıtım ve reklam konusundaki eksiklikler 

- Fiyat oluşturma ve pazarlama konusundaki  sorunlar 

- Mevzuat ve destekler konusundaki bilgi eksikliği 

- Üreticinin finansman gücündeki yetersizlikler 

- Ardahan Kafkas Arısı Gen Bölgesi olarak yasal statüsü mevcut olup, ancak kısa ve orta vadeli hedeflerle, Posof Havzası gibi diğer il içindeki havzalarında izole bölge statüsü kazanması, Kafkas Arısı genetiğinin bozulmamasına, Arı hastalıklarının yaygınlaşmamasına, Ardahan’a has balın özellik kazanması ve sürdürülebilir bir piyasa güveni kazanmasına fayda sağlayacaktır. 

- Ardahan’da ki koloni sayısının hedef sayı olan 100.000 (Yüz bin)’e çıkarılması, bal ve diğer arı ürünlerinin kalitesinin ve üretim miktarının artırılması için hemen bir yol haritası oluşturulması gereklidir.